Ik ben [nog] geen kunstenaar

Wanneer ben je eigenlijk gaan geloven dat je niet creatief bent?

Was het die tekening op school die niet leek op het voorbeeld? De leerkracht die zei dat je beter je best moest doen? Of het moment waarop je ontdekte dat er altijd wel iemand was die het mooier, netter of beter kon?

Ergens onderweg zijn we creativiteit gaan verwarren met talent. Met mooie plaatjes. Met iets maken dat je trots op Instagram kunt zetten. Ondertussen zijn we vergeten dat creativiteit ook gewoon lekker aanklooien mag zijn en dat je daar juist van groeit.

Psycholoog Carol Dweck beschrijft in haar growth mindset-theorie hoe onze overtuigingen over talent en vaardigheden invloed hebben op de manier waarop we leren en met fouten omgaan. Zie je talent als iets wat je wel of niet hebt? Dan kan een mislukte tekening al snel voelen als bewijs dat je niet creatief bent. Zie je vaardigheden als iets wat je kunt ontwikkelen? Dan wordt diezelfde tekening gewoon onderdeel van het proces.

Misschien hoeven we dus niet creatiever te worden. Misschien moeten we vooral opnieuw leren om beginner te zijn. Om te experimenteren, fouten te maken en iets te creëren zonder dat het meteen ergens op hoeft te lijken.

Hier vind je een interessante TED talk van haar waarin ze de theorie en het effect uitlegt.

Je hoeft [nog] geen kunstenaar te zijn

Je hoeft niet te kunnen tekenen. Je hoeft geen gevoel voor kleur te hebben. Je hoeft niet te weten wat je gaat maken voordat je begint.

Sterker nog: soms is het juist heerlijk om géén idee te hebben.

Gewoon een klodder verf op papier en een beetje aanrommelen. Kijken wat je werk jou vertelt in plaats van zelf een plan te hebben.

Dat is óók creativiteit.

Je hoeft niets te bewijzen. Niet aan mij, niet aan je vroegere tekenleraar en al helemaal niet aan Instagram. En misschien als je stopt met vergelijken met ánderen, maar blijft oefenen en je werk jouw eigen werk van nu vergelijkt met dat van jouzelf van gisteren, je ziet dat je stappen maakt.

Perfectionisme is een behoorlijke spelbreker

We willen het graag goed doen. Het liefst meteen.

Dus denken we na voordat we beginnen. We vergelijken onszelf met anderen. We zoeken voorbeelden, kopen de juiste materialen en wachten op het perfecte moment.

En voor je het weet, heb je een hele verzameling ideeën, maar nog geen streep op papier gezet.

Probeer dit eens. Vijf minuten.

Pak een vel papier, waterverf en een potlood.

• Zet een timer op 1 minuut, plaats je potlood op papier en sluit je ogen;

• Laat je potlood over het papier gaan, zonder bewust te sturen;

• Je opent je ogen als de timer gaat en dan je waterverf

• Zet de timer op 4 minuten en voeg op gevoel kleur toe.

Klaar.

Je hoeft het niet af te maken. Je hoeft het niet mooi te vinden. Je hoeft het zelfs aan niemand te laten zien. [Maar het kan wel!]

Het enige wat je hebt gedaan, is beginnen.

En dat is precies waar het om gaat.

Geen perfecte plaatjes.

Geen praatjes.

Bij Studio Morgenblond draait creativiteit niet om het maken van het perfecte plaatje. Het gaat om ontdekken, experimenteren en ruimte maken voor jezelf.

Met je hoofd, je hart én je handen.

Soms maak je iets waar je blij van wordt. Soms maak je iets waarvan je denkt: wat is dit in hemelsnaam?

Allebei prima.

Want je hoeft niet creatief te zijn om te beginnen. Je mag beginnen om weer creatiever te worden.

Dus hup.

JoeJoe!

[Mara] B.

PS I: Houd je van deze manier van spelen? Dan is The Whole pART [The Art of Playing] een fijne cursus voor jou.

PS II: Wil je dieper gaan en onderzoeken wat er onder de oppervlakte speelt? Kies dan voor BLURT [The Art of Emotional Chaos].